BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç Kapsam ve Dayanak
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu Yönetmelik, Baro çevresinde kurulması öngörülen Baro Hakem Kurulunun,
avukat üyelerinin seçimi, görevleri, yetkisi, çalışma yöntemi ve esasları, üyelerin
reddi veya çekinmesi, başkan ve üyelere ödenecek ücretin belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı
Avukatlık Kanununun 167 nci maddesi hükmü uyarınca düzenlenmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler Kuruluş, Görev ve Yetki
Hakem Kurulunun Kuruluşu
Madde 3- Kurul, Baronun bulunduğu yargı çevresinin en kıdemli asliye hukuk hakimi
ile o Baro yönetim kurulunca seçilen iki avukat üyeden oluşur. Asliye hukuk hakimi
kurulun başkanıdır.
Kurulun avukat olan üyelerinin, 19/3/1969 tarihli ve 1136
sayılı Avukatlık Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen
yönetim kurulu üyeliğine seçilme yeterliliği ile seçilme engelinin bulunmaması gerekir.
Türkiye Barolar Birliğinin ve Baroların başkanlık, yönetim, disiplin ile denetim
kurullarında görev alanlar hakem kurulu üyesi olamazlar. Ancak, hakem kuruluna atanacak
üye bulunamadığı takdirde, Baro organlarında görev alanlar arasından da hakem kuruluna
atama yapılabilir.
Üyelerin, yukarıda belirtilen görevlerden herhangi birine seçilmeleri halinde, seçilen
üye, bu iki görevden birisini tercih etmek zorundadır. Üyenin, seçimi takip eden
on gün içerisinde söz konusu tercih hakkını kullanmaması halinde, hakem kurulundaki
görevi kendiliğinden sona erer.
Kurul avukat üyeliklerinden birinin herhangi bir nedenle boşalması halinde, Baro
yönetim kurulu, görevi bu suretle sona eren üyenin yerine, on gün içinde yeni bir
üye seçer.
Üyenin ret, çekinme, sağlık ve bu gibi nedenlerle görevini fiilen veya hukuken geçici
olarak yerine getirmesinin olanaksızlığı veya görevin gereği gibi ve zamanında yapılamaması
halinde; kurulun iş durumuna göre ikiden az olmamak ve asıl üye yerine görev yapmak
üzere yeteri kadar yedek üye de Baro yönetim kurulu tarafından asıl üyelerle birlikte
seçilir. Yedek üyeler de, asıl üyelerin seçilme şartlarına ve görev sürelerine bağlıdır.
Seçilen üyelerin görev süresi üç yıl olup, süresi sona eren asıl ve yedek üye yeniden
seçilebilir. Üç yıllık sürenin bitmesinden önce asıl veya yedek üyeliklerden herhangi
birisinde boşalma olduğu takdirde, yeni üye, yeri boşalan üyenin süresini tamamlar.
Hakem Kurulu Yazı İşleri
Madde 4- Her Baro bünyesinde, kurulun işlemlerini takip etmek ve gerekli yazışmaları
yapmak üzere, yeterli sayıda elemandan oluşturulan bir yazı işleri bürosu kurulur.
Yazı işleri bürosunun gider vs. masraflarını karşılamak üzere, hakem kurulu ücretinin
%10'u ilgili Baroya gelir kaydedilir.
Görevi
Madde 5- Hakem Kurulu;
a) 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 167 nci maddesinde belirtilen
avukatlık sözleşmelerinden ve avukatlık ücretinden kaynaklanan her türlü anlaşmazlıkları,
b) 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 44 üncü maddesinin (B/b)
bendinde sözü edilen avukatların birlikte çalışmalarından kaynaklanan her türlü
uyuşmazlıkları,
c) Avukatlık ortaklığında ortakların kendi aralarında ve ortaklıkla ilgili her türlü
uyuşmazlıkları,
d) Ortaklık pay devir ve intikalinde bedele ilişkin olarak üçüncü kişilerle aralarında
çıkacak anlaşmazlıkları çözmek ve avukatlık ücretinin kararlaştırılmamış olduğu
durumlarda da; ücret anlaşmazlıklarını incelemek ve ücreti belirlemekle görevlidir.
Yetki
Madde 6- Bu Yönetmelik kapsamındaki uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kurul, uyuşmazlığa
konu hukuki yardımın yapıldığı yer Barosu hakem kuruludur. Ancak;
a- Hukuki yardımın birden çok Baro bölgesinde yapılmış olması halinde;
1) Uyuşmazlık konusu hukuki yardımlardan bir tanesi; avukatın kayıtlı olduğu Baro
bölgesinde yapılmış ise, diğer hukuki yardımlar yönünden de, avukatın kayıtlı olduğu
Baro bölgesinde görevli olan kurul yetkilidir.
2) Bunun dışındaki hallerde, uyuşmazlık konusu hukuki yardımlardan herhangi birisinin
yapıldığı yer Baro bölgesinde görevli kurul, diğer uyuşmazlık konusu hukuki yardımlar
yönünden de yetkilidir.
b- 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 44 üncü maddesinde düzenlenen
"Avukatların birlikte çalışmalarından veya avukatlık ortaklığı biçiminde çalışmalarında
ortakların kendi aralarında ve ortaklıkla ilgili her türlü uyuşmazlıklar ile ortaklık
pay devir ve intikalinde bedele ilişkin olarak üçüncü şahıslarla aralarında çıkacak
anlaşmazlıklardan" kaynaklanan ve aynı maddenin (B/b) bendinde belirtilen uyuşmazlıklarda
ise yetkili kurul,
avukatlık ortaklığının kayıtlı olduğu yer kuruludur.
Hakem Kurulu Ücreti
Madde 7- Hakem kurulu ücreti, kurulda davanın açılmış sayıldığı tarihte yürürlükte
olan Avukatlık Ücret Tarifesinde gösterilen ücrettir.
Anlaşmazlığın davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulh nedenleri- ile tahkikat
başlamadan sona ermesi halinde, hakem ücretinin yarısı; tahkikatın başlamasından
sonra sona ermesi halinde ise hakem ücretinin tamamı ödenir.
Yedek üyenin katılımında; yedek üyenin ücreti kurulu tarafından kararlaştırılır.
Hakemlerin Reddi
Madde 8- Kurulun başkan ve üyeleri, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 29 uncu maddesinde gösterilen sebeplerle reddedilebilir.
Hakemin reddi isteminin, ret sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş
gün içinde yapılması gerekir.
Hakemin reddi istemi, dilekçe ile yapılır. Bu dilekçede ret isteğinin dayandığı
durum ve olaylarla delillerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin de dilekçeye
eklenmesi gerekir.
Ret isteğinden vazgeçmek hükümsüzdür.
Vekilin, hakemin reddi isteminde bulunabilmesi için vekaletnamesinde yetki bulunması
gerekir.
Hakemin reddi istemi, reddi istenen hakem veya hakemler katılmaksızın, yedek üye
veya üyelerin katılımı ile üyesi olduğu kurulu tarafından incelenir. Reddi istenen
hakem veya hakemlerin katılmaması halinde yedek üyelerle de kurul oluşturulamaz
ise, ret istemi, o yer Barosuna en yakın yer Baro bölgesinde görevli hakem kurulu
tarafından incelenir. Kurulun tümüyle reddi mümkün değildir.
Hakemi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf, beş
gün içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra, ret dilekçesi, varsa karşı
tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hakeme verilir.
Hakem beş gün içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin yerinde olup olmadığı hakkındaki
düşüncesini yazı ile bildirir. Kurul yazı işleri, dosyayı ret istemini inceleyecek
yetkili kurula derhal verir veya gönderir.
Ret talebini inceleyen kurul, bu konuda gösterilen delilleri serbestçe takdir ederek
gerekli kararı verir. Kurul, güven unsurunu gözeterek ret sebebinin muhtemel olması
halinde dahi isteği kabul edebilir.
Ret sebepleri hakkında yemin teklif olunamaz.
Hakemin çekinmeye davet edilmesi, hakemin reddi hükmündedir.
Hakemin reddi istemi;
a) Ret isteği zamanında yapılmamışsa,
b) Ret sebebi veya inandırıcı delil gösterilmemişse,
c) Ret isteminin davayı uzatmak amacıyla yapıldığı açıkça anlaşılıyorsa.
Hakem Kurulu tarafından reddedilir. Ret kararına karşı, ancak asıl hükümle birlikte
temyiz yoluna başvurulabilir.
Hakemlerin Çekinmesi
Madde 9- Hakemler, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun
28 inci maddesindeki sebeplerin varlığı halinde davaya bakmaktan yasaklı olup, bu
durumda kendiliğinden davaya bakmaktan çekinmek zorundadırlar.
18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 30, 31, 32,
36 ncı maddeleri ile 36/A maddesinin hükümleri, olaya uygunlukları ölçüsünde hakemlerin
çekinmesi ve reddi hallerinde de aynen uygulanır.
Ret veya çekinme sonucu hakem kurulunun yedek üyelerle de oluşturulamaması durumunda,
uyuşmazlığı incelemeye yetkili olan kurul; en yakın yer Baro bölgesinde görevli
hakem kuruludur.
Tebligat
Madde 10- Kurulda görülmekte olan dava ve işlerde 19/3/1969
tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 56 ncı maddesi ile 11/2/1959 tarihli
ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Tüzüğü hükümleri uygulanmakla birlikte;
taraflar diledikleri takdirde tebligat işlemlerinde faks, teleks, iadeli taahhütlü
ve acele posta servisi gibi araçlarla da birbirlerine tebligat yapılmasını kuruldan
isteyebilirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yargılama Usulü
Dava Açılması
Madde 11- Kurulda dava, dilekçe ile açılır.
Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:
a) Tarafların ve varsa kanuni temsilci veya vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri,
b) Açık bir biçimde davanın konusu,
c) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün olayların sıra numarası altında açık
özetleri ve delillerin nelerden ibaret olduğu,
d) Hukuki sebeplerin özeti,
e) Açık bir biçimde talep sonucu,
f) Karşı tarafın hangi sürede cevap verebileceği,
g) Davacının veya varsa kanuni temsilci yahut vekilinin imzası.
Davacı, elinde bulunan delilleri dava dilekçesine ekler. Dilekçenin ve eklerinin,
davalı sayısından bir fazla düzenlenmiş olması gerekir.
Davacı dava dilekçesine ayrıca, hakem ücretinin yarısını ödediğine ilişkin alındı
örneğini ekler ve gerekli giderleri öder.
Davanın Açılma Zamanı
Madde 12- Davanın açılma zamanı, dava dilekçesinin Baro başkanlığına verildiği tarihtir.
Dilekçe, kurulun yetki alanı dışındaki herhangi bir baro başkanlığına da verilebilir.
Bu durumlarda dava, başvurulan baronun haberleşme defterine dilekçenin kaydedildiği
tarihte açılmış sayılır.
Davacı 7 nci maddede belirtilen hakem ücretinin yarısını ve giderleri ödediğine
ilişkin makbuzu dilekçesine eklemek zorundadır, aksi halde bu makbuz ibraz edilinceye
kadar dilekçesi işleme konmaz. Bir ay içerisinde, hakem ücretinin yarısının ve giderlerin
ödendiğine ilişkin makbuzun ibraz edilmemesi halinde dava açılmamış sayılır.
İlk İtirazlar
Madde 13- İlk itirazlar, aşağıda gösterilen hallerden ibarettir.
a) Türkiye'de ikametgahı bulunmayanlardan teminat talebi,
b) Yetki itirazı,
c) Açılan davanın, bir başka kurulda görülmekte olduğu iddiası,
d) Davetiyede noksanlıklar bulunması veya tebligatın usulüne uygun olmadığı iddiası,
e) Karşılık davanın kabule şayan olmadığı iddiası.
Davanın başlangıcında ilk itirazların hepsinin birlikte bildirilmesi gerekir.
İlk itirazlara ilişkin karar, asıl davayı görmeye yetkili kurul tarafından öncelikle
verilir.
Esasa Cevap
Madde 14- Davalı ilk itirazları ile birlikte; esas dava hakkındaki cevabını, varsa
karşı delillerini, dava dilekçesinin kendisine tebliğ tarihinden itibaren on gün
içinde karşı tarafa tebliğ edilmek üzere kurul yazı işlerine verir. Davacı veya
kurul tarafından bu süreden farklı bir süre tanınması halinde bu süre dikkate alınır.
Davaya cevap dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:
a) Tarafların veya varsa kanuni temsilci veya vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri,
b) Açık bir biçimde savunması,
c) Davacı tarafından bildirilmiş olayların her biri hakkında cevapları,
d) Davalının veya varsa kanuni temsilci yahut vekilinin imzası.
Cevap dilekçesi ile davalının elinde bulunan belgelerin asılları veya örneklerinin
karşı taraf sayısından bir fazlasının cevap dilekçesine eklenerek kurula verilmesi
gereklidir.
Davalı, cevap dilekçesinde karşılık dava da dahil olmak üzere bütün iddia ve savunmaları
ile sebeplerini bildirmeye mecburdur.
Karşılık Dava
Madde 15- Davalı, karşılık davasını, esas davaya süresi içerisinde vereceği cevap
dilekçesinde bildirmek suretiyle açabilir.
Hangi davaların karşılık dava olarak nitelendirilmesi gerektiği hususunda 18/6/1927
tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 204 üncü maddesindeki
hükümler uygulanır.
Karşılık davaya ilişkin olarak ortaya çıkabilecek hususlarda 18/6/1927 tarihli ve
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 205-208 inci maddeleri hükümleri
burada da uygulanır.
Tahkikat
Madde 16- Kurul, tahkikatı kural olarak dosya üzerinden yapar. Ancak tanık dinlenmesi,
keşif ve bilirkişi incelemesi gibi hallerde, kurulun gerek duyduğu durumlarda tahkikatın
duruşmalı yapılmasına karar verilebilir.
Duruşma yapılmasına karar verildiği takdirde, bu husus taraflara elverişli vasıtalarla
duruşmadan on gün öncesine kadar bildirilir. Taraflardan birisi kabul edilebilir
bir mazereti olmaksızın bildirilen günde duruşma yer ve saatinde bulunmazsa, duruşma
ve tahkikat yokluğunda yapılır. Taraflara uyarılı tebligat yapılmış ise duruşmaya,
gelenin katılımıyla devam olunur. Duruşma, Baroların bu işe tahsis ettiği yerde
yapılır.
Kurul, öncelikle tarafları sulha davet eder.
Kurul, kendisine yapılan başvurular ve ekleri üzerinde ön inceleme yapar. Tensip
zaptı ile tahkikatın kurul üyelerinden hangisi tarafından yürütüleceğini kararlaştırılır.
Tahkikatla görevlendirilen üye 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun 182, 183, 184, 196, 197, 209, 211 ve 212 nci maddelerinde belirtilen işlemleri
tek başına
yapabilir.
Kurul çalışmalarında yapılan işlemler bir tutanakla tespit edilir ve tutanak; kurul
başkanı ve üyeleri ile varsa tutanak düzenlemekle görevli yazı işleri elemanı tarafından
imzalanır. Tutanak düzenleme görevi üyelerden birisine de verilebilir.
Tutanak düzenlenmesi esası, tahkikatın bir üyeye verilmesi halinde de aynen uygulanır.
Kurul ücret sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları, davanın açıldığı tarihten itibaren
altı ay içinde sonuçlandırır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Deliller ve İkamesi
Delillerin İkamesi
Madde 17- Kurulda görülmekte olan davalarda, nelerin delil niteliğinde olduğu, bunların
ikamesi ve usulüne ilişkin hususlarda 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 236-374 üncü maddeleri, olaylara uygunluğu oranında kurulda
açılan davalarda da uygulanır.
Delillerin serbestçe takdiri, 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri
Kanununun belirlediği hükümler çerçevesinde kurula aittir.
Kurul, gerekli gördüğü takdirde tarafların gösterdikleri tanıkları dinleyebileceği
gibi taraflardan gelen yemin teklifi ile resen verilecek yeminlerin ifasına da karar
verebilir.
Kurulun yargı çevresi dışında tanık dinlemesi, yemin,
keşif, bilirkişi incelemesi gibi konularda 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk
Usulü Muhakemeleri Kanununda yer alan ilgili hükümler uygulanır. Anılan işlemlerin
yapılacağı yerde kurul var ise bu kurul, işlemleri yapmaya yetkili ve görevlidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Tahkikatın Sona Ermesi ve Karar
Karar
Madde 18- Tarafların son diyecekleri için bir duruşma günü belirlenmişse, duruşmanın
sonunda tahkikatın bittiği taraflara sözlü olarak bildirilir ve kararın gerekçesi
yazılmamış ise kararın özeti taraflara duyurulur.
Kurul, tahkikatın ve yargılamanın sona ermesinden sonra kısa karara uygun gerekçeli
kararını on gün içinde yazmak zorundadır.
Kararların İnfazı
Madde 19- Kurulun verdiği kararların infazında 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra
İflas Kanununun 38 inci maddesi hükmü uygulanır.
Hakem Kurulu, haklı ve gerektirici nedenlerin bulunması
halinde ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararları verebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Kanun Yolları
Temyiz
Madde 20- Kurul tarafından verilen hükümlere karşı, tarafların, kararın kendilerine
tebliği tarihinden itibaren on beş gün içerisinde temyiz hakkı vardır.
Temyiz talebi dilekçe ile yapılır.
Temyiz dilekçesinin neleri içermesi gerektiği konusunda 18/6/1927 tarihli ve 1086
sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435 inci maddesi hükmü, kurul kararlarının
temyiz edilmesinde de uygulanır.
Temyiz dilekçesi, kararı veren kurulun Baro başkanlığına verilebileceği gibi bu
Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen Baro başkanlıklarına
da verilebilir.
Temyiz isteğinin ne zaman yapılmış sayılacağına ilişkin 18/6/1927 tarihli ve 1086
sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 434 üncü maddesi kurul kararlarının temyizinde
de uygulanır.
18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa göre kesin olan
hüküm ve kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz.
Temyiz İncelemesi
Madde 21- Yargıtay, temyiz incelemesini dosya üzerinden yapar.
İncelemenin duruşmalı yapılmasıyla ilgili 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk
Usulü Muhakemeleri Kanununun 438 inci maddesi hükmü, kurul kararlarının incelenmesinde
de uygulanır.
Kararların Bozulması
Madde 22- Kurulun vermiş olduğu kararlar, ancak aşağıdaki haller de Yargıtayca bozulur:
a) Talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmesi,
b) Kurulun görevine ve yetkisine girmeyen konularda bir karar verilmiş olması,
c) Kurulun, iki tarafın iddialarından her biri hakkında karar vermemesi.
Yargılamanın Yenilenmesi
Madde 23- Kurul kararları aleyhine 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 445-454 üncü maddeleri hükümlerine göre yargılamanın yenilenmesi
talebinde bulunulabilir.
Uygulanacak Hükümler
Madde 24- Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı
Avukatlık Kanunu ile Avukatlık Kanunu Yönetmeliği, Meslek Kuralları ve 18/6/1927
tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 527, 529, 532 nci maddesi,
533 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 536 ncı maddesi dışında kalan diğer hükümleri
ile Hukuk ve Ticaret Mahkemeleri Yazı İşleri Yönetmeliğinin olaya uygun düşen hükümleri
uygulanır.
Yürürlük
Madde 25- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 26- Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu yürütür.